لزوم شناخت امام زمان

القاب و اسامی مشهور امام زمان | معنی اسم های حضرت مهدی چیست؟

یکی از اموری که می­تواند معرفت و شناخت ما را نسبت به حضرت مهدی افزایش دهد، آشنایی با القاب آن حضرت و معانی آنهاست.

مرحوم محدّث نوری 182 مورد را به عنوان اسامی، القاب و کنیه امام مهدی برشمرده است. امّا با توجّه به اینکه قصد تطویل کلام نداریم؛ تنها به چند لقب برجسته حضرت اشاره خواهیم کرد.

1. بقیه الله: هر چند تمام انبیاء و پیشوایان، بقیه الله هستند، امّا از آنجا که امام مهدی بزرگترین رهبر انقلابی تاریخ است، از مصادیق روشن و شایسته­ ترین افراد به این لقب است.

2. حجّت: خداوند به وجود ایشان بر مردم احتجاج کند، از همین رو دلیل بر وجود خدا هستند و گفتار و کردارشان دلیل بر نیاز مردم به قانون آسمانی است چرا که ایشان نشانه و برهان الهی هستند.

3. خاتم الاوصیاء: دانستیم ائمه دوازده نفر هستند که هر یک در زمان خویش وصی پیامبر9 بوده­اند، حضرت مهدی به عنوان آخرین امام، خاتم الاوصیاء است.

4. شرید: اصبغ بن نباته گوید: از امیر مؤمنان7 شنیدم که می­فرمود: صاحب این امر، شرید(آواره)، طرید(رانده)، فرید(تک) و وحید(تنها) است.

5. صاحب الامر: دستور خدا و امر ایشان بر ظهور و قیام نسبت به امام مهدی صورت خواهد پذیرفت، از این رو حضرت را صاحب الامر خوانده­اند.

6. صاحب الدار: به معنای صاحب خانه است که به عقیده نگارنده ممکن است منظور از آن؛ تأیید و تأکید بر ولایت و وصایت امام مهدی بر آباء و اجداد خویش باشد.

7. صاحب الزّمان: تمام ائمه صاحب زمان خویش­اند؛ امّا به اعتبار عمر طولانی حضرت و اینکه اکنون در زمان غیبت ایشان به سر می­بریم، ایشان صاحب الزّمان لقب گرفته­اند.

8. صاحب السّیف: همه ائمه صاحب شمشیر بوده­اند، امّا امام مهدی با میراث پیامبران که یکی از آنها شمشیر پیامبر9 است، قیام می­کند؛ از همین رو صاحب السّیف لقب گرفته­اند.

9. صاحب الغیبه: در حدیثی از امام رضا7 آمده است: و اوست صاحب غیبت قبل از ظهورش...

10. غریم: این لقب به معنای طلبکار و بیشتر در ارتباطات مالی شیعیان با امام مهدی در طول غیبت صغری استفاده می­شده است. شیخ مفید آن را از جهت تقیّه برای ارتباط شیعه و امام مهدی دانسته است.

11. غلام: به معنای پسر بچّه؛ شاید اشاره به دوران کودکی و جوانی امام و به جهت تقیّه لقب آن حضرت شده است.

12. فرید: به معنای تک است و شاید اشاره به غربت و تنهایی آن حضرت باشد.

13. مضطر: کسی که بیماری، فقر و یا سختی­های روزگار او را به تضرّع در درگاه خدا می­کشاند. لذا در روایتی ذیل آیه 62 سوره نمل، یکی از مصادیق آن امام مهدی است که در مقام ابراهیم، دو رکعت نماز به جا می­آورد و دست به درگاه خداوند متعال برمی­دارد؛ خداوند دعای او را اجابت می­کند و ناراحتی­ها را برطرف ساخته و او را خلیفه روی زمین قرار می­دهد.

14. مهدی: یکی از مشهورترین القاب امام زمانﺃ است که بیشترین استفاده را در روایات اهل سنّت دارد. در برخی روایات از او به هدایت کننده و در برخی دیگر به هدایت شونده تعبیر شده است.

لذا کعب گفته است: علّت تسمیّه مهدی، این است که به امور مخفی هدایت می­شود.و

لقب مهدی بیشتر درباره آن حضرت بعد از ظهور و قیام استفاده شده است.

15. منتظر: امام مهدی همچون سایر مردم منتظر دستور خدا برای ظهور و قیام برای تشکیل و برپایی حکومت جهانی است تا عدل و داد را در جهان گسترش داده و همه­گیر نماید. این انتظار دز زمان غیبت موجب شده تا منتظَر لقب بگیرد.

16. منتقم: امام مهدی انتقام خون امام حسین7 و طبق روایتی انتقام گیرنده خون تمامی امامان و مظلومان است.

17. منصور: به هنگام ظهور، رعب او در دل­های قدرت­مندان افتاده و نیروهای غیبی و نامرئی به کمک او و یارانش می­شتابند. لذا در حدیثی از امام باقر7 می­خوانیم: قائم ما به (افتادن) ترس در دل دشمنان یاری شده است.

18. قائم: مهمترین علّت اتصاف حضرت به این لقب که بیشترین گستردگی را در بین روایات دارد، آن است که وی در برابر اوضاع سیاسی و انحرافات دینی و اجتماعی، بزرگترین قیام تاریخ را رهبری خواهد کرد. حتّی حضرت موسی7 آرزو داشت که او قائم باشد.

امام جواد7 در پاسخ به این سؤال که «چرا امام مهدی را قائم می­نامند؟» فرمود: زیرا او پس از آن­که یادش از بین برود و بیشتر معتقدان به امامتش مرتد شوند، قیام می­کند. لذا لقب قائم بیشتر قبل از ظهور و قیام در روایات استفاده شده است.

در بعضی موارد اضافاتی همچون «قائم من ولدی» به معنای «قیام کننده از فرزندانم» به منظور رسوایی کسانی غیر از معصومان که خود را قائم معرّفی می­کنند، استفاده شده است.

در برخی «قائمهم» به معنای «قائم آنان» برای معرّفی امام مهدی به عنوان نهمین فرزند امام حسین7 استفاده شده است.

در برخی دیگر تعبیر «قائم للحق منّا» به معنای «قیام کننده برای حق از ما» دیده می­شود که وعده­ای به تمام صالحان است.

تعابیر دیگری نظیر «قائمنا اهل البیت» به معنای « قائم ما اهل­بیت» و «قائم آل محمّد» به چشم می­خورد. همه این روایات و تعابیر به نوعی اشاره و تأیید مهدی شخصی است که در جای خود بحث کردیم.

شاید سؤال شود چرا به هنگام ذکر نام قائم بر می­خیزیم؟ آیا این کار واجب است؟

هرچند وجوب این کار معلوم نیست امّا می­شود گفت به نوعی اظهار ادب و تحیّت است. نقل شده امام رضا7 در یکی از مجالس خراسان حضور داشت؛ چون کلمه قائم گفته شد، ایستاد و دست مبارکش را بر سر نهاده و فرمود: اَللّهُمَّ عَجِّل فَرَجَه وَ سَهِّل مَخرَجَه. در این باره امام صادق7 می­فرماید: «سزاوار است به احترام بر پا خیزد و تعجیل فرجش را از خدا بخواهد.»و

برخاستن به هنگام شنیدن نام قائم یک عمل مستحبی و برای ادای احترام و اظهار پیوند و انتظار آن حضرت است و مردم را به یاد قیام و نهضت جهانی امام مهدی می­اندازد؛ به همین جهت امام رضا7 هنگامی که این نام را شنید، ایستاد؛ دست بر روی سر نهاد و فرمود:

خداوندا بر فرجش شتاب کن و راه ظهور و نهضتش را آسان گردان.و

هنگام سلام دادن به امام مهدی باید گفته شود: السلام علیک یا بقیه الله فی ارضه... و به نام و کنیه صدا نکرد چنانچه در قرآن هم آمده است.و

از امام صادق7 سؤال شد چرا هنگام شنیدن نام امام زمانﺃ از جای خود برمی­خیزیم؟ حضرت فرمود: چون غیبت امام مهدی طولانی است و امام از شدّت محبّتی که به دوستان خود دارد هر زمانی که شخصی او را یاد کند، نگاهی به او می­نماید و سزاوار است که یاد کننده به جهت احترام و تعظیم از جای خود برخیزد. هنگامی که مولای خویش او را به نظر مهر و عطوفت نگاه می­کند، پس از جای خود برخیزد و از خدای تبارک و تعالی تعجیل فرج ایشان را خواهد.

  منبع: کتاب امام زمان ما
جهت خرید کتاب اینجا کلیک کنید

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 219

. نجم ­الثاقب جلد 1، ص 85 تا 175

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 1 باب 26 ح 13

. الغیبه ص 270 باب 14 ح 43

. بحار، ج 51 ص 349

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 2 ص 342 ح 23

. کافی، ج 1 ص 536

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 2 ص 42 ح 5

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 2 باب 45 ح 5

. ارشاد شیخ مفید، ص 354

. مجمع البحرین، ج 6 ص 127

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 1 باب 26 ح 13

. تفسیر نورالثقلین، ج 4 ص 94

. الارشاد، ج 2 ص 383 ح 2

. علل الشرایع، ج 1 ص 161 ح 3

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 219-235 با تلخیص و ویرایش

. الحاوی للفتاوی، ج 2 ص 150

. دادگستر جهان، ص 45

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 2 ص 378 ح 3

. کافی، ج 1 ص 465 ح 6

. کافی، ج 2 ص 8 ح 1

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 1 ص 330 ح 16

. الارشاد، ص 704 ح 2

. غیبت نعمانی، ص 339

. کمال الدین و تمام النعمه، ج 2 ص 378

. کافی، ج 1 ص 59 ح 230

. التوحید، ص 232 ح 1

. الزام الناصب، ص 81

. الزام الناصب، ص 82

. برگرفته از دادگستر جهان

. بحار، ج 51 ص 30

. حضرت مهدی فروغ تابان ولایت، ص 48

. 63 نور

. برگرفته از امام مهدی از ولادت تا ظهور

. منتخب­الاثر، ص 505

. موعود شناسی، ص 379

Image

مدیر سامانه

مطالب مرتبط

شمایل امام زمان | مشخصات ظاهری و چهره امام مهدی

پس از ذکر جریان تولّد حضرت، در این بخش به بیان شمایل آن مولود موفور السّرور می­پردازیم و آن را در سه مرحله ذکر خواهیم کرد. شمایل حضرت در کودکی: پسر بچه ­ای سفید و زیباروی بود... مویی از بالای سینه تا ناف به رنگ سبز - نه سیاه - روییده بود. پیشانی درخشان، دو چشم براق، دو کتف ستبر، دو زانوی برگشته، در گونه راستش خالی و در سرش گیسوانی بود.و شمایل حضرت در دوران غیبت صغری: صورتی گندم گون، گردنی بسیار زیبا، دارای قامتی نه بسیار بلند و نه چندان کوتاه، پیشانی بلند، چهارشانه، بینی کشیده، بر روی گونه راستش خالی زیبا و ...و

لزوم شناخت امام زمان | منظور از شناخت چیست؟

هدف از آفرینش بندگی خداست و اساس و پایه بندگی، شناخت اوست؛ عالی¬ترین تبلور این شناخت و معرفت¬افزایی، ورود از دریچه شناخت پیامبر9 و اوصیای او می¬باشد. امام حسین سلام الله علیه در معنای شناخت خدا می¬فرماید: معرفت خدا عبارت است از اینکه اهل هر زمان، امامی را که اطاعتش بر آنان واجب است بشناسد. و بنابراین شناخت امام از شناخت خدا جدا نیست. آیا در شناخت امام زمانﺃ باید به نام و نام پدر و محل تولّد و این قبیل امور بسنده کرد؟ می¬توان پاسخ این پرسش را در کلام موسی جعفر علیهما السلام یافت که فرمود:

ولادت امام زمان | جزییات میلاد با سعادت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

امام مهدی در شب جمعه یا سحر نیمه شعبان سال 255 هجری، در زمان حکومت معتمد عباسی در محله «درب الرّاضه» سامرا چشم به جهان گشود. شیخ حرّ عاملی از امام صادق سلام الله علیه نقل می کند که فرمود: «شبی که حضرت قائم در آن متولّد شد، هیچ نوزادی در آن شب متولّد نمی¬شود مگر اینکه مؤمن خواهد شد؛ و اگر در سرزمین کفر متولّد گردد، خداوند او را به برکت امام مهدی به سوی ایمان منتقل می¬سازد. و

اثبات ولادت امام زمان | پاسخ به شبهاتی پیرامون به دنیا آمدن امام مهدی

در رابطه با ولادت امام زمانﺃ شبهاتی وجود دارد که در این بخش به اثبات ولادت آن امام همام خواهیم پرداخت؛ برخی معتقدند که امام عسکری7، فرزندان دیگری جز امام مهدی داشته امّا مشهور بین شیعه این است که جز امام مهدی فرزند دیگری به یادگار نماند.و با این حال عمده شبهات را می­توان در 3 دسته­بندی جای داد: 1. شبهه اول؛ پنهان بودن خلاف عرف و عادت است: یکی از نشانه­ های امام مهدی که از زمان پیامبر9 مطرح بود، همین مسئله است؛ حضرت سجاد7 فرمود: ولادت قائم ما بر مردم پوشیده می­ماند به طوری که خواهند گفت اصلأ متولّد نشده است... امام باقر7 خطاب به «عبدالله بن عطا» فرمود: مراقب کسی باشید که ولادتش بر مردم مخفی می­شود؛ اوست صاحب شما. از طرفی چون سلاطین هم از اخبار ولادت حضرت مطّلع شده بودند و می­دانستند حکومت ستمکاران بدست حضرت منقرض می­گردد؛ در بیم و هراس بودند و تصمیم داشتند هر طور شده، خطر احتمالی را از حکومت خودشان دور کنند؛ درست مانند داستان حضرت موسی7 و دستور فرعون مبنی بر قتل و کشتار پسران تازه متولّد بنی اسرائیل.

پدر امام زمان | پاسخ به شبهات پیرامون پدر بزرگوار امام مهدی

یکی از موارد اختلاف شیعه و سنّی در موضوع مهدویت، نام پدر حضرت می­باشد: شیعه با ادلّه فراوان اثبات کرده که امام عسکری7، پدر امام مهدی می­باشد در حالی که اغلب اهل سنّت معتقدند نام پدر حضرت عبدالله همنام پدر پیامبر9 بوده و سه حدیث که در انتهای آن آمده:«...نام او هم نام من و نام پدرش هم نام پدر من است!» را از قول پیامبر9 نقل کرده­اند. از طرف دیگر هر سه حدیث فقط به «ابن مسعود» ختم می­شود و حال آن­که در «مسند احمد» در چند مورد همین حدیث از ابن مسعود نقل شده که با جمله «نام او نام من است» پایان یافته است. کوتاه سخن اینکه چنین اضافه­ای پذیرفتنی نیست؛ به خصوص که احمد بن حنبل با دقّتی که در ضبط حدیث دارد، این حدیث را چند بار در مسندش با جمله «و نامش نام من است» نقل کرده است.

مادر امام زمان | داستان پر فراز و نشیب مادر امام مهدی و شرح ازدواج ایشان با امام عسکری

«بشر بن سلیمان» از اولاد «ابو ایوب انصاری» و از اصحاب «امامین عسکریین» مأمور شد تا کنیزی را خریداری کرده و به محضر امام هادی7 تقدیم دارد. او نامه­ای به همراه دویست و بیست دینار از امام هادی7 دریافت کرده و عازم بغداد شد. پس از رسیدن به محل فروش کنیزان، کنیزی که امام نشانی او را داده بود مشاهده کرد؛ کنیزی که دو لباس حریر پوشیده و اجازه نمی­دهد کسی او را لمس کند، چندین خریدار را رد کرده و در خطاب به صاحبش «عمر بن یزید نخّاس» گفت: «این چه عجله­ای است که دارید (عجله نکنید) من خریداری را انتخاب می­کنم که قلبم به او و وفاداری و امانت­داری­اش آرامش بگیرد.» در این حال «بشر بن سلیمان» با توجّه به دستور امام7 جلو رفته و با نشان دادن نامه؛ با صحنه گریه کنیز مواجه شد!