لزوم شناخت امام زمان

لزوم شناخت امام زمان | منظور از شناخت چیست؟

هدف از آفرینش بندگی خداست و اساس و پایه بندگی، شناخت اوست؛ عالی­ترین تبلور این شناخت و معرفت­افزایی، ورود از دریچه شناخت پیامبر9 و اوصیای او می­باشد.

امام حسین7 در معنای شناخت خدا می­فرماید: معرفت خدا عبارت است از اینکه اهل هر زمان، امامی را که اطاعتش بر آنان واجب است بشناسد.و

بنابراین شناخت امام از شناخت خدا جدا نیست.

آیا در شناخت امام زمانﺃ باید به نام و نام پدر و محل تولّد و این قبیل امور بسنده کرد؟

می­توان پاسخ این پرسش را در کلام موسی جعفر یافت که فرمود:

«...هر کس باید معرفت امام را در هر عصر و زمان داشته باشد و بایستی او را به شخص و صفاتش بشناسد.»

از این حدیث دانسته می­شود علاوه بر شناخت شناسنامه­ای بایست به جایگاه او و سبک و سیره زندگی او نیز واقف بود تا مارک جاهلیت از پیشانی ما زدوده شود.

چرا عدم شناخت امام مهدی برابر با مرگ جاهلیت است؟

زیرا امام منشأ علم الهی است؛ و عدم آشنایی با او، یعنی عدم دسترسی به علم الهی؛ و این یعنی جهل و نادانی که مقابل دانایی و بصیرت است؛ از آن گذشته فهم موتور محرّک برای عمل است؛ علاوه بر این ما باید امام خود را به نحو احسن بشناسیم تا از هر کس و ناکس پیروی نکنیم.

در حدیثی از امام صادق7 می­خوانیم:

«آگاه باشید! ما اهل بیتی هستیم که از چشمه علم خداوند دانا شده­ایم؛ و با حکم وی داوری می­کنیم. و آنچه می­گوییم از مخبر صادق شنیده­ایم. پس اگر از آثار ما پیروی کنید، با روشنی ما راه راست را پیدا می­کنید و اگر از ما روی بگردانید خداوند شما را به دست ما خواهد کشت. (یعنی با نفرین ما کشته خواهید شد)... گرفتاری هر مؤمنی به وسیله ما تدارک می­شود و به خاطر ما طوق بندگی از گردن­ها گشوده گردد.

آثار شناخت امام در کلام دیگری از حضرت خطاب به شاگردش «ابوبصیر» آمده که می­فرماید: امام خود را بشناس! پس همانا هنگامی که امام خود را شناختی، هیچ آسیبی به تو نخواهد رسید...و

با توجّه به این اوصاف است که محتاج ائمه و شناخت مقام و معرفت ایشان هستیم و این در کلام پیامبر9 مشهود است؛ در امالی شیخ طوسی از «ابو ایوب انصاری» روایت نموده که گفت: پیغمبر در بستر بیماری به دخترش فاطمه زهرا  فرمود: قسم به خدایی که جان من به دست اوست که این امّت محتاج به مهدی است و او هم از فرزندان تو است.

پس نه­تنها خودمان که دیگران را نیز باید به معرفت امام برسانیم و زمینه­ساز آشتی مردم با امام زمانﺃ باشیم؛ در تفسیر عسکری آمده که حق­تعالی به موسی7 وحی کرد: «اگر یک کس از آن که از درگاه من گریخته باشد یا از ساحت عزّت من گم شده باشد به سوی من برگردانی، بهتر است برای تو از صد سال عبادت که روزها روزه باشی و شب­ها برای عبادت بر پا ایستاده باشی»

موسی7 گفت: «آن بنده گریخته کدام باشد؟»

فرمود: «گناهکاران و آنان که فرمان من نمی­برند»

پرسید که: «گمشده کیست؟»

فرمود: «جاهل به امام زمانش! پس بشناساند به او امامش را یا غائب از امامش، بعد از شناختن که جاهل باشد به شریعت دین او، پس بشناساند به او شریعت را و آن چه به آن عبادت کند پروردگار خود را و برسد به سبب آن به خشنودی او»

پس هر که گناهکاری را از معصیتی نادم کرده و توبه دهد، کلفتی از آن حضرت برداشته و همّی از جنابش برطرف نموده است. این بصیرت افزایی موجب سیر به سوی امام است؛ امام باقر7 فرمود: «...کسی که ما را شناخت و به ما بصیرت پیدا کرد و حقّ ما را دانست و دستورات ما را گرفت؛ پس او از ما و به سوی ماست.»

اگر به دنبال شناخت نباشیم مسلمأ نتیجه آن گمراهی خواهد بود، از «سلیم بن قیس» روایت شده فردی از امیرالمؤمنین7 پرسید: نزدیک­ترین چیزی که انسان به واسطه آن گمراه می­شود، چیست؟ امام پاسخ داد: این است که حجّت خداوند بر بندگانش را که اطاعت از او و ولایتش را بر او واجب کرده است؛ نشناسد.

لذا در خبر است کسی که امام ندارد همچون گوسفندی است که از گله خود جدا شده؛ راه را گم کرده و به گله­های دیگر پیوسته و همواره سرگردان است.

از روایات فهمیده می­شود بدکارترین مردم که مورد خشم و غضب خداوند قرار می­گیرند، کسانی­اند که حجّت او را نیابند.

و در مقابل، نزدیکترین اشخاصی که خداوند از آنان راضی است، کسانی هستند که باور به حجّت خدا دارند.

اعتقاد به چیزی در گروی شناخت آن است. مردم باید امر محتومی را که از وقوعش گریزی نیست باز شناسند؛ و حادثه مسلّمی را که در حدوثش تردیدی نیست، از پیش بشناسند که با تصدیق و تکذیب آنها واقعیّت تغییر نمی­یابد.

اهمّیّت شناخت اهل­بیت تا جایی است که اگر کسی با این تفکّر در رختخواب بمیرد، شهید است.و

و اگر هر کس شبی را به صبح آورد در حالی­که امام زمانش را نمی­شناسد، مرده­اش مرده جاهلیت است.و

شاید بپرسید چه کنیم ایمانمان به امام مهدی بیشتر شود؟

تفکّر در آیات و روایات، مطالعه زندگی کسانی که به محضر حضرت شرفیاب شده­اند، تدبّر در ادعیه و مناجات راههایی است که می­توان با اتّکا به آنها ایمان خود را تقویت نمود.

خلوت با امام زمانﺃ از طریق ادعیه و مناجات در زمان­های خاص یکی دیگر از این راه­هاست؛ در روایات، اوقات و حالات متعدّدی جهت دعا برای حضرت صاحب­الزّمان وارد شده است که: بعد از هر نماز واجب، بعد از هر دو رکعت نماز شب، در قنوت نمازها، در حال سجده، در سجده شکر، هر صبح و شام، آخرین ساعت از هر روز، روز پنج­شنبه، شب و روز جمعه، روز نوروز، روز عرفه، عید فطر، عید قربان، روز دَحوالارض... از آن جمله است.

متأسفانه امام زمانﺃ در زمان ما بسیار غریب است؛ امامی که امانت­دار الهی در میان خلقش، حجّت او بر بندگانش، خلیفه او در سرزمین­هایش، دعوت کننده به سوی خدا و دفاع کننده از حقوق واجب او بر بندگان است. امامی که پاک از گناه و به دور از عیب­هاست. دانش­ها به او اختصاص دارد و او به بردباری شناخته می­شود. امامی که نظام دهنده به دین و باعث سربلندی مسلمانان و خشم منافقان و از بین رفتن کافران است. امامی که یگانه روزگار خویش است. هیچ کس در مقام به منزلت او نزدیک نمی­شود و هیچ دانشمندی با او برابری نمی­کند و جایگزینی برای او پیدا نمی­شود و شبیه و مانند ندارد. همه فضیلت­ها مخصوص اوست، بدون آن­که آنها را طلب کرده باشد. این امتیازی از طرف فضل کننده بسیار بخشنده برای امام است...و

آری با این امتیازات او غریب است؛ امامِ غریب، امام رضا7 در باب غربت امام مهدی می­فرماید:

«جسمش دیده نشود و نامش بر زبان جاری نگردد.»(و ما اصلأ به یاد امام نیستیم)

باید بدانیم به برکت ائمه آثار دیرینه رشد می­یابد (تجدید رونق و بازسازی می­گردد) خداوند ائمه را مایه زندگی مردم و چراغ­هایی برای تاریکی (و کلیدهای سخن) و ستون­های اسلام قرار داده است.

برای شناخت ائمه سه راه پیش رو داریم:

1. نصّ یعنی تعیین و تصریح پیامبر9 که مفادش خبر دادن از نصب الهی و یا نصب امام به امر الهی است.

2. ابراز کرامت به دست کسی که مدّعی امامت است دلیل بر صدق ادّعای اوست؛ کرامت یا مستقلأ دلیل بر امامت است و یا دلیل بر نصب است.

3. سیره عملی: اخلاق و رفتار، وضع زندگی و علم و دانش یکی از راه­های شناخت امام برای کسانی است که اهلیت تشخیص را داشته باشند و بتوانند از اخلاق، سلوک، گفتار و برخوردهای گوناگون، صاحب این مقام را بشناسند.و

البتّه باید توجّه داشت شناخت امام به این است که حضرت الگوی عملی باشد نه الگوی علمی و به صرف ادّعا داشتن؛ این الگو در قیامت نیز بازخورد دارد و هر کس با امام خود محشور می­شود؛ بنابراین شناختی مدنظر است که ما را به همراهی امام بکشاند و به تعبیر قرآن «با راستگویان باشید» را تحقّق بخشد.

ائمه ما همچون پیامبران الهی با شعار «لا اسئلکم علیه اجرا» پای در میدان هدایت بشر گذاشته­اند؛ شما نگاهی به مشاوران و کارهایی که انجام می­دهند و حق مشاوره­هایی که می­گیرند بیاندازید! آیا راهکارهای ایشان صد در صد مشکل گشاست و آیا به تمام نیازهای بشر واقف هستند؟

بنابراین می­توان آثار اعتقاد و شناخت امام را اینگونه برشمرد:

1.محبّت و دوستی امام: شناخت منجر به محبّت می­شود و محبّت هرچه بیشتر باشد نشانه سنخیت با آن انوار مقدس است. این سنخیت هم نشان از تقرب به ذات الهی است.

2.نجات از مرگ جاهلی: منظور، جاهلیت از کفر و نفاق و گمراهی است.و

به طور کلی شناخت ائمه و در زمان حاضر شناخت امام زمانﺃ موجب می­شود تا در دام رهبران تقلّبی نیفتاده و عمر خود را تلف نکنیم.

لذا در تعبیری جالب رسول خدا فرمود:

ماییم کلمه تقوی و راه هدایت و مثل اعلا و حجّت و آیت عظمی و رشته محکم نجات.و

پس از آن­که در مباحث پیشین به لزوم وجود امام در هر زمان اشاره داشتیم و ثابت نمودیم که اکنون امام زمان ما زنده و حاضر است؛ در ادامه مباحث به مطالبی پیرامون ولادت، شمایل، القاب و اثبات ولادت آن امام همام می­پردازیم.

  منبع: کتاب امام زمان ما
جهت خرید کتاب اینجا کلیک کنید

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

. توحید صدوق، ص 34/امالی طوسی، ص 22

. علل الشرایع، ج 1 ص 9

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 118

. کافی، ج 1 ص 342

. کمال­الدین و تمام النّعمه جلد 2، ص 126

. اشاره به آیه 157 سوره اعراف

. مهدی موعود، ص 353

. کافی، ج 1 ص 371

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 119

. مهدی موعود، ص 275

.تفسیر عسکری، ص 342

. نجم­الثاقب جلد 2، ص 934

. کمال­الدین و تمام النّعمه جلد 1، ص 392

. فصل نامه انتظار موعود، ص 23

. غیبت نعمانی، ص 176

. غیبت نعمانی، ص 231

. غیبت نعمانی، ص 230

. روزگار رهایی جلد 1، ص 48

. مضمون روایتی در منتخب­الاثر ص 515

. روزگار رهایی جلد 1، ص 363

. الزام الناصب، ص 127 / غیبت نعمانی ص 62

. روزگار رهایی جلد 1، ص 86

. موعود شناسی، اقتباس از ص 408

. کافی، ج 1 ص 201 (این روایت طولانی بود که علاقه­مندان می­توانند به متن کامل آن مراجعه کنند)

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 120 و 121

. کمال­الدین و تمام النّعمه جلد 2، ص 59

. غیبت نعمانی، ص 321

. پیرامون معرفت امام زمان، ص 77 و 78

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 120

. 71 اسراء

. 119 توبه

. کافی، ج 1 ص 377

. درسنامه مهدویت جلد 1، ص 123 و 124

. بحار، ج 26 ص 244

. آشتی با امام زمان علیه السلام، ص 26

Image

مدیر سامانه

مطالب مرتبط

مادر امام زمان | داستان پر فراز و نشیب مادر امام مهدی و شرح ازدواج ایشان با امام عسکری

«بشر بن سلیمان» از اولاد «ابو ایوب انصاری» و از اصحاب «امامین عسکریین» مأمور شد تا کنیزی را خریداری کرده و به محضر امام هادی7 تقدیم دارد. او نامه­ای به همراه دویست و بیست دینار از امام هادی7 دریافت کرده و عازم بغداد شد. پس از رسیدن به محل فروش کنیزان، کنیزی که امام نشانی او را داده بود مشاهده کرد؛ کنیزی که دو لباس حریر پوشیده و اجازه نمی­دهد کسی او را لمس کند، چندین خریدار را رد کرده و در خطاب به صاحبش «عمر بن یزید نخّاس» گفت: «این چه عجله­ای است که دارید (عجله نکنید) من خریداری را انتخاب می­کنم که قلبم به او و وفاداری و امانت­داری­اش آرامش بگیرد.» در این حال «بشر بن سلیمان» با توجّه به دستور امام7 جلو رفته و با نشان دادن نامه؛ با صحنه گریه کنیز مواجه شد!

پدر امام زمان | پاسخ به شبهات پیرامون پدر بزرگوار امام مهدی

یکی از موارد اختلاف شیعه و سنّی در موضوع مهدویت، نام پدر حضرت می­باشد: شیعه با ادلّه فراوان اثبات کرده که امام عسکری7، پدر امام مهدی می­باشد در حالی که اغلب اهل سنّت معتقدند نام پدر حضرت عبدالله همنام پدر پیامبر9 بوده و سه حدیث که در انتهای آن آمده:«...نام او هم نام من و نام پدرش هم نام پدر من است!» را از قول پیامبر9 نقل کرده­اند. از طرف دیگر هر سه حدیث فقط به «ابن مسعود» ختم می­شود و حال آن­که در «مسند احمد» در چند مورد همین حدیث از ابن مسعود نقل شده که با جمله «نام او نام من است» پایان یافته است. کوتاه سخن اینکه چنین اضافه­ای پذیرفتنی نیست؛ به خصوص که احمد بن حنبل با دقّتی که در ضبط حدیث دارد، این حدیث را چند بار در مسندش با جمله «و نامش نام من است» نقل کرده است.

اثبات ولادت امام زمان | پاسخ به شبهاتی پیرامون به دنیا آمدن امام مهدی

در رابطه با ولادت امام زمانﺃ شبهاتی وجود دارد که در این بخش به اثبات ولادت آن امام همام خواهیم پرداخت؛ برخی معتقدند که امام عسکری7، فرزندان دیگری جز امام مهدی داشته امّا مشهور بین شیعه این است که جز امام مهدی فرزند دیگری به یادگار نماند.و با این حال عمده شبهات را می­توان در 3 دسته­بندی جای داد: 1. شبهه اول؛ پنهان بودن خلاف عرف و عادت است: یکی از نشانه­ های امام مهدی که از زمان پیامبر9 مطرح بود، همین مسئله است؛ حضرت سجاد7 فرمود: ولادت قائم ما بر مردم پوشیده می­ماند به طوری که خواهند گفت اصلأ متولّد نشده است... امام باقر7 خطاب به «عبدالله بن عطا» فرمود: مراقب کسی باشید که ولادتش بر مردم مخفی می­شود؛ اوست صاحب شما. از طرفی چون سلاطین هم از اخبار ولادت حضرت مطّلع شده بودند و می­دانستند حکومت ستمکاران بدست حضرت منقرض می­گردد؛ در بیم و هراس بودند و تصمیم داشتند هر طور شده، خطر احتمالی را از حکومت خودشان دور کنند؛ درست مانند داستان حضرت موسی7 و دستور فرعون مبنی بر قتل و کشتار پسران تازه متولّد بنی اسرائیل.

القاب و اسامی مشهور امام زمان | معنی اسم های حضرت مهدی چیست؟

یکی از اموری که می­تواند معرفت و شناخت ما را نسبت به حضرت مهدی افزایش دهد، آشنایی با القاب آن حضرت و معانی آنهاست. مرحوم محدّث نوری 182 مورد را به عنوان اسامی، القاب و کنیه امام مهدی برشمرده است. امّا با توجّه به اینکه قصد تطویل کلام نداریم؛ تنها به چند لقب برجسته حضرت اشاره خواهیم کرد. 1. بقیه الله: هر چند تمام انبیاء و پیشوایان، بقیه الله هستند، امّا از آنجا که امام مهدی بزرگترین رهبر انقلابی تاریخ است، از مصادیق روشن و شایسته­ ترین افراد به این لقب است.

شمایل امام زمان | مشخصات ظاهری و چهره امام مهدی

پس از ذکر جریان تولّد حضرت، در این بخش به بیان شمایل آن مولود موفور السّرور می­پردازیم و آن را در سه مرحله ذکر خواهیم کرد. شمایل حضرت در کودکی: پسر بچه ­ای سفید و زیباروی بود... مویی از بالای سینه تا ناف به رنگ سبز - نه سیاه - روییده بود. پیشانی درخشان، دو چشم براق، دو کتف ستبر، دو زانوی برگشته، در گونه راستش خالی و در سرش گیسوانی بود.و شمایل حضرت در دوران غیبت صغری: صورتی گندم گون، گردنی بسیار زیبا، دارای قامتی نه بسیار بلند و نه چندان کوتاه، پیشانی بلند، چهارشانه، بینی کشیده، بر روی گونه راستش خالی زیبا و ...و

ولادت امام زمان | جزییات میلاد با سعادت امام مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف

امام مهدی در شب جمعه یا سحر نیمه شعبان سال 255 هجری، در زمان حکومت معتمد عباسی در محله «درب الرّاضه» سامرا چشم به جهان گشود. شیخ حرّ عاملی از امام صادق سلام الله علیه نقل می کند که فرمود: «شبی که حضرت قائم در آن متولّد شد، هیچ نوزادی در آن شب متولّد نمی¬شود مگر اینکه مؤمن خواهد شد؛ و اگر در سرزمین کفر متولّد گردد، خداوند او را به برکت امام مهدی به سوی ایمان منتقل می¬سازد. و